Van viervoeters naar rechtop lopen

Vroeger liepen we op handen en voeten, nu alleen nog maar op voeten. Deze transitie gebeurde niet zomaar en heeft ook een behoorlijk tijdje geduurd. Het zet ons ook apart van de meeste andere zoogdieren van vandaag. Maar waarom zijn onze voeten zo geëvolueerd en welke gevolgen heeft dat voor ons vandaag? Daarvoor moeten we even een kijkje in de geschiedenis nemen.

Waarom lopen we op twee voeten?

De mens is een van de weinig zoogdieren die exclusief op twee voeten loopt. Waarom dit zich heeft ontwikkeld, is niet helemaal duidelijk. Er bestaan verschillende hypothesen die proberen deze transitie uit te leggen.

De savannehypothese

Neem de savannehypothese bijvoorbeeld. Hierin wordt beweerd dat door klimaatverandering er een achteruitgang van tropische bossen was waardoor onze voorouders die altijd door de bomen zwierden, naar land gingen. Op savannes moesten ze lange afstanden afleggen en dan is rechtop lopen efficiënter dan op knokkels lopen. Deze hypothese was het meest populair, maar krijgt steeds meer kritiek.

De hypothese van Charles Darwin

Verder dwaalde er ook nog de hypothese rond dat tweevoetigheid (ook wel bipedie genoemd) zich ontwikkelde omdat we onze handen nodig hadden om wapens en werktuigen te maken en te gebruiken. Echter is deze hypothese ook weerlegd. Na nader onderzoek is namelijk ontdekt dat de ontwikkeling naar tweevoetigheid eerder heeft plaatsgevonden. Het gebruiken van werktuigen gebeurde pas veel later. Er is dus nog geen breed aangenomen theorie die deze transitie kan verklaren.

Wat voor gevolgen heeft dit gehad?

Ach, waar zullen we beginnen? Dit was een enorme verandering voor het menselijk ras. Om de blog niet al te lang te maken, zullen we twee veranderingen bespreken.

Zwangerschap en bevallingen

Het geboortekanaal bij vrouwen ging niet goed samen met de overgang naar tweevoetigheid. Dit veroorzaakte veel complicaties met zwangerschappen en bevallingen waar vrouwen vandaag de dag nog steeds de gevolgen van voelen. De hoofden van baby’s werden steeds groter doordat het brein groter werd, maar die pasten niet meer door het geboortekanaal. Nu heeft het zich zo ontwikkeld dat het hoofd van een baby licht vervormbaar en zacht is zodat het door het geboortekanaal past. Na een jaar is het hoofd van de baby hard. Verder zijn pasgeboren baby’s enorm kwetsbaar voor een lange tijd. Baby’s moeten namelijk eerder geboren worden dan eerst, omdat het vrouwelijk lichaam door deze ontwikkelingen van het geboortekanaal de baby niet zo lang kan dragen. En zoals iedereen weet, is een bevalling niet bepaald makkelijk of pijnloos. Zonder medische hulp is er een grote kans dat de vrouw sterft bij de geboorte van hun kind.

Van bot naar spier- en bindweefsel

Toen onze voorouders nog in bomen klommen, hadden ze een goede grip nodig op al die takken. Dit is waarom ze heel flexibele voeten hadden met veel botjes. Toen ze begonnen met het lopen op twee benen, moesten onze voeten ons volle gewicht gaan dragen. Dit was niet mogelijk met die kleine botjes die ze hadden. Daarom kregen voeten extra spier- en bindweefsel om al die botjes bij elkaar te houden. Het is nu makkelijker om rechtop te lopen, maar dat weefsel is zeer gevoelig voor blessures. Als je je voeten namelijk verkeerd belast of te veel, krijg je scheurtjes in het weefsel. Dit kan gaan zwellen en ontsteken wat je nog heel lang kan benadelen.

Voeten zijn dus enorm belangrijk geweest voor onze evolutie tot de homo sapiens, maar ook vandaag de dag zijn ze nog essentieel. Als je je voeten belast of als je daar problemen mee hebt heeft dat gevolgen voor je hele lichaam. Wees er dus voorzichtig mee.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *